Du Tử Lê, ông ngoại và mình

Sài-gòn, 10.10.21.

Ngày này cách đây 2 năm mình gọi cho ông ngoại, báo cho ông ngoại về cái chết của Du Tử Lê. Ông ngoại lặng đi một chút rồi thở dài… “Ai rồi cũng đến lúc…” Ông ngoại bỏ dở câu nói.

Ông ngoại mình từng giống như nhiều cô cậu học trò thời Việt nam Công hòa, có một tập thơ của Du Tử Lê trong cặp sách. Hay ngân nga câu hát:

“Hãy nói về cuộc đời… khi tôi không còn nữa”.

Nhạc Anh Bằng, thơ Du Tử Lê – Khúc thụy du

Mình được nghe Khúc thụy du với âm nhạc của Nhạc sĩ Anh Bằng từ khi còn nhỏ lắm. Hồi nhỏ, mình mê mẩn câu nhạc:

“Anh là chim bói cá,
Em là ánh trăng ngà,
Chỉ cách một mặt hồ,
Mà muôn trùng chia xa”

Nhạc Anh Bằng, thơ Du Tử Lê – Khúc thụy du

Thuở nhỏ, chỉ biết hình ảnh ánh trăng in lên mặt hồ làm chim bói cá chỉ có thể chạm được “bóng trăng” chứ không thể chạm được mặt trăng thật. Sau này mới nghĩ, thật ra cái cảm giác đau đớn hơn là khi mình nghĩ đã chạm được hay thấu hiểu một ai đó, thì lại hóa ra mình chỉ mới chạm được một “hình ảnh phản chiếu của người đó”. Những ảo ảnh, mộng mị cố che mờ đi tâm trí có thể là do chúng ta tự huyễn hoặc bản thân hay do chính “đối phương” làm cho ta lầm tưởng. Hay đôi khi ôm một hình ảnh đẹp sẽ gặm nhấm tâm hồn ta tan tành.

những lúc ngủ tôi thường quen nghiến răng
như loài nhai lại
tôi nhai nỗi buồn thầm
hoài hoài không nuốt được

Du Tử Lê – Thạch sùng

Hình như trong máu người Á đông hay cụ thể là dân nước Nam đã có tánh thích hoài niệm:

Hoa vẫn nở ối vàng hồn-tưởng-tiếc
ngày vẫn xanh kỷ niệm sẽ lên mầm
chim sáo vui đem tình cũ về gần
ta ở đó tới khi thành cát bụi

Du Tử Lê – Đời mãi ở phương Đông

Chính kỉ niệm gặm nhấm tâm hồn dân nước Nam nhưng cũng chính kỉ niệm nuôi sống dân tộc này:

Đường có đổi căn nhà hoang sương khói
ta vẫn về như giữa một cơn mơ
ta vẫn về dù lúc tóc bạc phơ
chân run rẩy và mắt lòa chẳng thấy
Em đừng tủi bởi nếu cần khi ấy
ta dùng tay để tìm lấy thềm nhà
ta dùng môi để giữ lấy ngọt ngào
và những thứ mất đi từ thuở nhỏ

Du Tử Lê – Đời mãi ở phương Đông.

Trong thơ của Du tử Lê, ông không những có cái hồn Việt là nỗi nhớ, là quê hương, mà còn có cả cái “ngàn đời” của triết học:

khi tôi ra khỏi nhà
thân đã được lau chùi đánh bóng
em thường khuyên bảo tôi
phải kiên nhẫn đợi chờ trái đời sẽ rụng
củi chưa đun
hồ dễ có than hồng 

Du Tử Lê – Thạch sùng

Cuộc đời là một “kịch trường”, trong đó mỗi chúng ta là diễn viên của vợ kịch cuộc đời. Có người sẽ phải diễn rất nhiều vai: một người con trong gia đình, một nhân viên nơi công sở, một người yêu trong cuộc tình… để rồi:

ta trước mặt mọi người
không là ta lúc khuất 

Du Tử Lê – Thạch sùng

Rồi ông còn là một người con của đất Việt. Hình như điểm chung giữa của tất cả những “idol” của mình là họ đều có một tình yêu tha thiết với đất mẹ. Nếu Phạm Duy:

Việt nam tên gọi vào đời
Việt nam hai tiếng nói sau cùng khi… lìa đời

Phạm Duy – Việt nam Việt nam

Thì Du Tử Lê cũng hy vọng:

Khi tôi chết hãy đem tôi ra biển
và nhớ đừng vội vuốt mắt cho tôi
cho tôi hướng vọng quê tôi lần cuối
biết đâu chừng xác tôi chẳng đến nơi

Du Tử lê – Khi tôi chết hãy mang tôi ra biển

Cách đây 3 năm, lần đầu tiên mình mua sách để tặng cho ông ngoại là một cuốn thơ của Du Tử Lê “Giỏ hoa tuổi mới lớn”. Sau đó mình để dành tiền cả năm để mua cuốn Phác Họa Toàn Cảnh Sinh Hoạt 20 Năm VHNT Miền Nam 1954-1975 tặng ông ngoại vì sách phải đặt từ Mỹ gửi về. Lúc đưa cho ông ngoại thì ông ngoại cũng vui nhưng ông cười rồi bảo: “giờ mắt mờ đọc sách dày cui vầy không biết bao giờ mới xong”….

Trước khi khép lại bài viết này, mình xin gửi đến mọi người một ca khúc trong album K.Khúc của Lê III:

Phạm Đình Chương, Thơ: Du Tử Lê Đêm nhớ trăng Sài gòn | Quỳnh Giao.

và bài thơ cũng hợp với mùa đại dịch:

hãy khép lại con ngươi,
cho mắt kia bỗng mở.
hãy giải thoát trái tim,
cho tâm kia được thở.  

sự sống vốn từng giây
cùng tử thần bước tới.
nỗi buồn vốn từng ngày;
sánh vai cùng bóng tối.

Du Tử Lê – Sự sống vốn từng giây.


Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Trang web này sử dụng Akismet để lọc thư rác. Tìm hiểu cách xử lý bình luận của bạn.