Đọc “Luận về Yêu” với Khánh [phần 2]

Sài-gòn, 12.08.21.

Có một sự thật là Chủ nghĩa lãng mạn hiếm khi nói về những khía cạnh thực tế của cuộc sống, như việc nuôi dạy con cái, giặt giũ, làm việc nhà, vân vân và mây mây. Thể loại lãng mạn ở thế kỷ XIX chẳng bao giờ đề cập đến những điều này, vì những người thông thái và có tâm hồn nhạy cảm sẽ không bận tâm đến những điều nhỏ nhặt.(?!) Khi đến với tình yêu, chúng ta không được cảnh báo sẽ phải đối mặt với những khó khăn gì. Nhiều viễn cảnh thực tế xảy ra trong đời sống thường ngày của các cặp đôi: Ta cảm thấy ngứa mắt với việc người yêu không cho đồ bẩn vào máy giặt mà để trên sàn; ta khó chịu vì người yêu không để giày lên kệ mỗi khi về nhà; ta bực bội vì đống bát ngâm trong bồn mãi chẳng ai chịu rửa. Thế nhưng có phải chúng ta vẫn thường cho rằng bản thân quá sức thông thái để có thể tranh cãi vì những vấn đề nhỏ nhặt này? Và có lẽ bạn cũng biết, một khi cả hai người đều cho rằng mình quá thông thái và hợp lý, cuộc tranh cãi ấy sẽ cực kỳ khó khăn.

IG: @npdtruc

Trong thời đại mà quan niệm về tình yêu bị chi phối đáng kể bởi Chủ nghĩa Lãng mạn, chúng ta tin rằng khi yêu ai đó, ta yêu tất cả mọi thứ thuộc về họ, kể cả những điều không hoàn hảo. Ta thích thú khi yêu những khiếm khuyết của người kia, vì điều ấy không chỉ nuôi dưỡng tình yêu của hai người mà còn cho thấy chúng ta rộng lượng như thế nào. Vào những buổi đầu của tình yêu, sự dễ tổn thương và mong manh của người yêu khiến ta cảm thấy họ đáng để thương yêu và trân trọng hơn bao giờ hết. Cho đến khi đã hẹn hò được vài tháng, ta bắt gặp họ ngồi gác một chân lên ghế trong khi ăn và bắt đầu cảm thấy khó chịu. Khi ấy, ta tỏ thái độ và cho rằng việc này thật thô lỗ. Còn họ thì bất ngờ và liền cảm thấy tức giận ngay sau đó. Ý niệm về việc yêu tất cả những điểm chưa hoàn hảo của nửa kia thực sự làm cho mối quan hệ trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết: “Nếu anh thực sự yêu em, sao anh lại chỉ trích em?” Nhưng vấn đề là, trong chúng ta có ai thực sự hoàn hảo không? Nếu không thì tại sao chúng ta lại không cho phép người khác nhận ra và bận tâm đến điều đó?

Người Hy Lạp cổ đại quan niệm rằng tình yêu là là quá trình giáo dục lẫn nhau và ngưỡng mộ một người vì đức hạnh cùng thành tựu của người ấy. Vì tình yêu, hai người giúp đỡ lẫn nhau để cùng nhau trở thành phiên bản tốt đẹp hơn của chính mình và ngưỡng mộ những điều này ở nhau. Họ không “dạy dỗ” để kéo người kia xuống mà làm điều này vì sự quan tâm và trân trọng dành cho đối phương. Thế nhưng trong hầu hết các mối quan hệ, khi chúng ta cố gắng dạy bảo ai đó, mọi thứ thường đi trật-đường-ray. 

Lý do đầu tiên chính là việc chúng ta thường không thể giữ nổi bình tĩnh. Làm sao có thể bình tĩnh khi nửa kia cho rằng bạn không có quyền bảo họ phải làm gì? Thậm chí cha mẹ và bạn bè họ còn chưa bao giờ bảo họ phải như thế này, như thế kia? Nhân danh tình yêu, bạn muốn thành thật đưa ra lời khuyên để họ trở nên tốt đẹp hơn. Nhưng chẳng phải Chủ nghĩa Lãng mạn nói rằng khi yêu ai đó, chúng ta phải yêu cả những khiếm khuyết và chấp nhận toàn bộ con người họ ư? Nhưng nếu bạn chấp nhận một cách miễn cưỡng, bạn lại đang không thành thật với tình yêu này. Đó chưa phải là tất cả, bạn thất vọng vì suy nghĩ rằng mình đã chọn sai người, vì “Làm sao mình có thể gắn bó cả đời với người không thể hiểu nổi một lý lẽ căn bản như thế này?” 

Đến đây thì bạn quá rối trí để có thể giữ bình tĩnh. Bạn bắt đầu chỉ trích và xúc phạm đối phương, khiến cho mọi nỗ lực để giúp người ấy trở nên tốt hơn trở thành công cốc. Và cứ thế, thay vì thực sự “giáo dục” lẫn nhau, hai người rơi vào vòng luẩn quẩn khi một người bắt đầu lải nhải và người còn lại né tránh. Vì khi việc chỉ bảo ai đó thất bại, chúng ta sẽ không còn muốn đưa ra những góp ý mang tính xây dựng nữa mà thay vào đó là sự nài nỉ ỉ ôi, trông chờ người kia thay đổi. Và khi chúng ta bắt đầu lải nhải, người “né tránh” liền đoán bắt được tín hiệu và lập tức đi khỏi tầm mắt ta. 

Nói về việc lải nhải, chủ nghĩa Lãng mạn cho rằng khi yêu ai đó, chúng ta không cần phải nói quá nhiều vì đó là dấu hiệu của sự thiếu thấu hiểu. Nhiều cặp đôi thường tự hào khoe về cách mà họ tận hưởng những giờ phút yên lặng bên nhau mà không ai cảm thấy bối rối hay khó chịu. Dưới ảnh hưởng từ chủ nghĩa lãng mạng chúng ta tin rằng không cần phải nói gì, người yêu ta sẽ ngay lập tức hiểu được điều ta muốn. Nếu ta phải giải thích quá nhiều, có lẽ người kia không hề yêu ta. Tình yêu đích thực có thể đi xuyên qua bề mặt cơ thể, băng qua vách ngăn lồng ngực và soi thẳng vào nội tâm để biết nửa kia khao khát điều gì. Vào những ngày đầu, điều này nghe có vẻ lãng mạn. Nhưng về lâu dài, đây thực sự là thảm họa vì nó gây ra căng thẳng không cần thiết cho cả hai. Có thể họ biết chúng ta đã trải qua chuyện gì, nhưng thậm chí, chính năng lực để biết mình muốn gì của chúng ta còn bị giới hạn thì làm sao có thể trông chờ họ đọc được suy nghĩ của ta?

Ảnh từ nhà sản xuất phim La la land

Thế nhưng mình không nói rằng chúng ta không nên kỳ vọng khi yêu. Chúng ta có quyền kỳ vọng mọi chuyện tốt đẹp, miễn là chúng ta biết cách để làm được điều ấy. Mình từng đọc được một câu nói, rằng đến một thời điểm nhất định, sau khi đã mất khá nhiều thời gian, chúng ta nhận ra tình yêu cuối cuối cùng không phải là thứ gì đó để cảm nhận, mà là một kỹ năng mà con người cần phải học. Thật kỳ lạ khi chúng ta luôn gắn tình yêu với cảm nhận trực giác, nếu không phải thì tình yêu ấy không đáng tin. Thế nhưng trực giác sẽ không nói với bạn người yêu của bạn trông giống một đứa trẻ hai tuổi mà giống một người trưởng thành hơn. Nếu bạn nấu ăn cho một đứa bé hai tuổi, nó không những không chịu ăn mà còn hất đổ thức ăn và la hét, bạn sẽ làm gì? Bạn sẽ nổi nóng và mắng mỏ rằng nó đang xúc phạm và cố tình làm bạn đau lòng ư? Hay bạn chỉ nghĩ rằng nó còn quá nhỏ để có thể trở nên xấu tính, có lẽ nó đang mọc răng hay đang đau ở đâu đó? Rõ ràng với đứa trẻ, bạn sẽ nghĩ khác và hành xử khác. Bạn rộng lượng và cảm thông hơn. Vậy tại sao chúng ta không thử phớt lờ trực giác một lần và tưởng tượng người ta yêu cũng giống như một đứa trẻ?

Tương tự, cách mọi người nhìn một người lành lặn không giống như việc nhìn thấy một người bị gãy chân. Một người đang băng bó một bên chân tiến vào một khán phòng, mọi người đều chú ý đến anh ta, nhường chỗ và thậm chí giúp đỡ anh ta di chuyển. Thế nhưng con người có những tổn thương sâu sắc lại khó có thể cho người khác thấy những vết thương của họ. Vậy có quá đáng không khi đối phương, người vẫn mang những vết thương khó lành, không thể đáp ứng toàn bộ những gì chúng ta mong muốn? Điều ấy cũng đúng với việc trong khi bạn sợ hãi không biết “làm sao mình có thể gắn bó cả đời với người không thể hiểu nổi một lý lẽ căn bản như thế này” thì cũng là bạn, thích thú với sự ngốc nghếch của những diễn viên hài. Sự hài hước có vai trò rất lớn trong việc hóa giải sự khác biệt giữa hai người. Nó giúp ta nhìn người mình yêu từ như kẻ gàn dở trở thành những kẻ ngốc nghếch đáng yêu. Không ai hoàn hảo và chưa từng bị tổn thương, người bạn yêu cũng vậy. Họ không xấu xa, họ chỉ đang sợ hãi và cần rất nhiều sự bao dung từ bạn. 

Nhắc đến đáng yêu, bạn có nghĩ mình nên cẩn trọng với cách mình phải lòng những người “đáng yêu” ngay từ cái nhìn đầu tiên không? Bạn tình cờ gặp được ai đó trên tàu lửa, lập tức rung động và không ngừng suy nghĩ về họ. Nhưng bạn cần tìm cách vượt qua sự tưởng tượng này. Vì dù họ nhìn có vẻ đáng yêu như thế nào, hay cuộc trò chuyện giữa hai người nghe hợp nhau đến đâu thì cũng không có điều gì gọi là “đúng người” cả. Một người phù hợp không phải lúc nào cũng đồng ý với mọi khía cạnh con người của ta mà cần biết cách hóa giải sự khác biệt giữa hai người một cách hài hước, bao dung.

Khép lại cuốn sách của Alain, giống như tác giả, mình tin rằng, một khi chúng ta chấp nhận mọi người, kể cả con người “đáng yêu” trên chuyến tàu kia không hoàn hảo; khi ta có thể nói về sự khác biệt giữa hai người một cách hài hước, và sẵn lòng nói ra những gì mình nghĩ mà không cho rằng đối phương phải tự hiểu, dù việc ấy đòi hỏi ở ta rất nhiều kiên nhẫn, thì khi ấy, bạn đã sẵn sàng để yêu.

Bảo Khánh.


Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Trang web này sử dụng Akismet để lọc thư rác. Tìm hiểu cách xử lý bình luận của bạn.